Frankowicze już niedługo będą dochodzić swojej racji na nowych zasadach? Aneta Wiewiórska-Domagalska, pełnomocniczka ministra sprawiedliwości ds. ochrony praw konsumenta w rozmowie z Polską Agencją Prasową wskazała, że ustawa frankowa ma w zamyśle resortu pomóc odblokować sądy. Projekt nowych regulacji został przygotowany w porozumieniu Ministerstwa Sprawiedliwości i środowiska sędziowskiego.
Ustawa frankowa odblokuje sądy?
Liczba spraw frankowych, które czekają na rozpatrzenie, doprowadziła do stworzenia swoistego korku. Aneta Wiewiórska-Domagalska w rozmowie z PAP wskazała, że obecny stan rzeczy dotyczy sytuacji, gdzie sądy są coraz mniej dostępne dla obywateli.
"Zaległości na poziomie sądów apelacyjnych są ogromne, np. w sądzie apelacyjnym w Warszawie na rozprawę czeka się nawet 5 lat. I to nie tylko w sprawie frankowej, ale np. rozwodowej czy majątkowej" - wskazała ekspertka resortu sprawiedliwości.
Zgodnie z wyliczeniami pełnomocniczki ministra sprawiedliwości ds. ochrony praw konsumenta obecnie w sądach apelacyjnych aż 70 na 100 spraw dotyczy kredytów we frankach. Niedługo może się to zmienić z racji planów resortu Adama Bodnara. Powodem ma być ustawa frankowa.
Jak wyjaśnia PAP, proponowana jest ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego. Regulacja zakłada m.in., że konsumenci pozywający banki nie będą musieli składać wniosków o zabezpieczenie np. w postaci zawieszenia spłaty rat - wstrzymanie płatności rat będzie następowało z mocy prawa.
"Ogromna oszczędność czasu, ale również środków państwowych i prywatnych"
Trwają konsultacje społeczne dotyczące proponowanego rozwiązania. MS zdaje sobie sprawę, iż projekt ustawy frankowej budzi duże kontrowersje z każdej ze stron zaangażowanej w proces: kredytobiorców, prawników i banków. Niemniej ekspertka resortu podkreśla, że "udrożnienie zatorów frankowych i przywrócenie sądów społeczeństwu jest obecnie priorytetem".
Jeżeli ustawa zostanie przyjęta w takiej formie jak przedstawiliśmy, to sądom odpadnie ok. 30 tys. postępowań zażaleniowych dotyczących wydania zabezpieczenia
Nowe regulacje mają być nie tylko szansą na to, aby sądy działały sprawniej. Według pełnomocniczki, zawarcie w projekcie ustawy wstrzymanie płatności rat z mocy prawa jest istotne zwłaszcza dla sądów apelacyjnych, w których zalega obecnie około 30 tys. spraw zażaleniowych złożonych przez banki. Z kolei dla sądów okręgowych - jak powiedziała - ważnym "przyśpieszaczem" mają być możliwości procesowe dotyczące rozliczenia roszczeń banku i konsumenta w jednym postępowaniu sądowym i jednym orzeczeniu.
Niemniej na stole znajdują się nie tylko kwestie związane z oszczędnością czasu, ale "również środków państwowych i prywatnych". Ekspertka MS wskazuje w rozmowie z PAP, że "sądy apelacyjne mogłyby wreszcie się zająć wydawaniem wyroków, a nie rozpatrywaniem zażaleń od postanowień sądów okręgowych".
Konsultacje ws. ustawy frankowej trwają
Konsultacje społeczne dotyczące projektowanej ustawy frankowej trwają. Proces ten ma zakończyć się w połowie marca 2025 r. Aneta Wiewiórska-Domagalska zapewniła w rozmowie z PAP, że sam proces legislacyjny bezie bardzo transparentny, a projekt został przygotowany z poszanowaniem standardów orzeczniczych TSUE. Niemniej z racji dużych emocji, jakie budzi dokument, MS będzie odnosił się do wszystkich zgłoszonych uwag.
Ekspertka MS wyjaśniła, że projektowana ustawa o usprawnieniu postępowań frankowych jest jednym z pierwszych projektów, które mają przyśpieszyć i usprawnić pracę wymiaru sprawiedliwości. Kolejnymi krokami, jakie mają zmienić sytuację w kwestii postępowań frankowych, jest testowany obecnie projekt o nazwie "Digitalny Asystent Sędziego". Wiewiórska-Domagalska wyjaśniła, że będzie to m.in. baza orzecznictwa TSUE wraz z algorytmem, którego zadaniem będzie przygotowywaniem projektów uzasadnień.
Zabieg ten ma pozwolić także na przetestowanie rozwiązań dotyczących digitalizacji akt oraz automatyzacji procedur w sądach, które będą wykorzystywane w dalszych projektach mających na celu stworzenie cyfrowego sądu.
Agata Jaroszewska
