Rada Polityki Pieniężnej (RPP)

Do głównych zadań Rady Polityki Pieniężnej należy coroczne ustalanie założeń polityki pieniężnej, które są następnie przedstawiane Sejmowi wraz z projektem ustawy budżetowej przygotowywanym przez Radę Ministrów. RPP jest także odpowiedzialna za składanie Sejmowi sprawozdania z realizacji założeń polityki pieniężnej w ciągu pięciu miesięcy od zakończenia roku budżetowego.

Jednym z najważniejszych narzędzi, które Rada wykorzystuje w swojej działalności, jest ustalanie wysokości podstawowych stóp procentowych NBP, takich jak stopa referencyjna, lombardowa, depozytowa, redyskontowa czy dyskontowa weksli. Decyzje dotyczące stóp procentowych mają bezpośredni wpływ na poziom inflacji, koszt kredytów i oszczędności, a także na ogólną kondycję gospodarki. Poprzez manipulowanie stopami procentowymi, Rada może wpływać na popyt i podaż pieniądza w gospodarce, co jest kluczowe dla utrzymania stabilności cen.

Rada Polityki Pieniężnej ustala także zasady i stopy rezerwy obowiązkowej dla banków. Rezerwa obowiązkowa jest narzędziem regulującym ilość pieniądza, jaką banki muszą utrzymywać jako zabezpieczenie wobec swoich zobowiązań. RPP określa również górną granicę zobowiązań wynikających z zaciągania przez NBP pożyczek i kredytów w zagranicznych instytucjach bankowych i finansowych, co jest istotne dla utrzymania równowagi płatniczej kraju.

Innym istotnym aspektem działalności Rady jest zatwierdzanie planu finansowego NBP oraz sprawozdań z jego działalności. Obejmuje to także przyjmowanie rocznego sprawozdania finansowego Narodowego Banku Polskiego. RPP ustala również zasady operacji otwartego rynku, które są kolejnym narzędziem regulującym podaż pieniądza w gospodarce.

Rada Polityki Pieniężnej składa się z prezesa Narodowego Banku Polskiego, który pełni funkcję przewodniczącego, oraz dziewięciu członków powoływanych przez Prezydenta RP, Sejm i Senat. Kadencja członków Rady trwa sześć lat, co zapewnia pewną stabilność w prowadzeniu polityki pieniężnej. Od momentu jej powstania w 1998 roku, RPP przeszła przez kilka kadencji, a w jej skład wchodzili różni prezesi NBP i członkowie o zróżnicowanym doświadczeniu w dziedzinie ekonomii i finansów.

Pierwsza kadencja RPP trwała od 1998 do 2004 roku. W jej trakcie funkcję prezesa NBP pełnili Hanna Gronkiewicz-Waltz (do 2001 roku) oraz Leszek Balcerowicz (od 2001 roku). Członkowie Rady w tym okresie to m.in. Marek Dąbrowski, Bogusław Grabowski, Cezary Józefiak i Dariusz Rosati.

Druga kadencja (2004–2010) była okresem kontynuacji i stabilizacji. Leszek Balcerowicz przewodził Radzie do 2007 roku, a po nim stanowisko objął Sławomir Skrzypek. Wśród członków RPP w tym czasie znaleźli się m.in. Jan Czekaj, Dariusz Filar i Halina Wasilewska-Trenkner.

Trzecia kadencja (2010–2016) rozpoczęła się pod przewodnictwem Sławomira Skrzypka, a po jego śmierci w 2010 roku, funkcję prezesa objął Marek Belka. W skład Rady wchodzili wówczas m.in. Andrzej Bratkowski, Elżbieta Chojna-Duch i Jerzy Hausner. 

Czwarta kadencja (2016–2022) była prowadzona przez prezesa Adama Glapińskiego, który rozpoczął swoje urzędowanie w 2016 roku. Członkami Rady byli wtedy m.in. Grażyna Ancyparowicz, Eugeniusz Gatnar i Cezary Kochalski.

Obecna, piąta kadencja RPP rozpoczęła się w 2022 roku. Adam Glapiński kontynuuje swoje obowiązki jako prezes NBP, a w skład Rady wchodzą takie osoby jak Ireneusz Dąbrowski, Wiesław Janczyk, Ludwik Kotecki i Joanna Tyrowicz. W trakcie tej kadencji Rada staje przed wyzwaniami związanymi z obecną sytuacją gospodarczą, w tym rosnącą inflacją i wpływem globalnych wydarzeń na polską gospodarkę.